Goed Stoken: schoner dan ooit

Stoken: warmte en verbondenheid

Volgens Beterstoken.nl is stoken meer dan verwarmen — het is het maken van vuur voor warmte, gezelligheid en verbondenheid. Goed stoken draait om vier pijlers: het juiste toestel, een vakkundige installatie, schoon en droog brandstof, en bewust stookgedrag.

Schoner dan ooit

De fijnstofuitstoot (PM 2,5) van haarden en kachels is volgens de Emissieregistratie tussen 1990 en 2019 met 33% gedaald, van 2,1 naar 1,4 Kton. Het RIVM verwacht tot 2030 nog een verdere daling van 25 tot 33%. Deze trend is te danken aan strengere Europese Ecodesign-normen, het uitfaseren van open haarden en moderne kachels van na 2000.

De Stichting Nederlandse Haarden- en Kachelbranche (NHK) versterkt deze ontwikkeling met DE-erkende installateursopleidingen, landelijke stooktrainingen voor consumenten en een pleidooi voor verplicht regulier onderhoud.

Onderzoek 2025: aandeel van houtstook overschat

In een verkennende studie van adviesbureau TAUW (auteur Huig Bergsma, 29 augustus 2025), uitgevoerd in opdracht van de NHK, blijkt dat het officieel berekende aandeel van houtgestookte haarden en kachels in de landelijke fijnstofuitstoot — 25% in 2022 — flink is overschat. De onderliggende modellen stapelen meerdere worstcase-aannames op:

• Houtdichtheid — de gehanteerde waarde voor loofhout ligt volgens TAUW ruim 10% te hoog.
• Stookdagen — warme dagen in lente en herfst worden meegerekend; correctie geeft een overschatting van ~17%.
• Stookuren — het model koppelt stookuren aan aardgas, terwijl 80% van de stokers minder dan 5 uur per dag stookt en 41% zelfs minder dan 3 uur (Bergsma, 2024). Overschatting: ~35%.
• Aantal installaties — niet-overlappende enquête- en inspectiedata worden bij elkaar opgeteld in plaats van conservatief geschat.

Bij elkaar opgeteld leidt dit tot een overschatting van ruim 50%. Het werkelijke aandeel van houtstook in de landelijke fijnstofuitstoot zou daarmee onder de 15% liggen — niet 25%.

Modern stookgedrag: schoon en zuinig

Onderzoek onder 238 consumenten (Hamstra, 2025) liet zien dat 88% van de stokers hout gebruikt met een vochtgehalte onder de 18% — precies wat nodig is voor schoon en efficiënt verbranden. Combineer dat met de Zwitserse stookmethode (van bovenaf aansteken), een Ecodesign-toestel en regelmatig onderhoud door een DE-erkende installateur, en een houtkachel is een verantwoorde, gezellige keuze.